Điều trị HIV

Bạn nên bắt đầu điều trị HIV càng sớm càng tốt sau khi được chẩn đoán—bất kể bạn đã sống chung với HIV bao lâu hoặc bạn cảm thấy khỏe mạnh như thế nào hiện tại. Bắt đầu điều trị sớm giúp bạn duy trì sức khỏe tốt hơn và giảm đáng kể nguy cơ truyền vi-rút cho người khác.

Trước khi bắt đầu ART, hãy chắc chắn thông báo cho bác sĩ của bạn về bất kỳ tình trạng sức khỏe hiện có hoặc thuốc bạn đang dùng. Điều này cho phép nhà cung cấp dịch vụ của bạn chọn kế hoạch điều trị an toàn và phù hợp nhất cho bạn.

Điều gì xảy ra nếu tôi trì hoãn điều trị HIV?

Nếu bạn trì hoãn bắt đầu điều trị, vi-rút sẽ tiếp tục làm tổn hại hệ miễn dịch của bạn theo thời gian. Bạn càng chờ đợi lâu, nguy cơ của bạn càng cao:

• Truyền HIV cho người khác
• Phát triển các bệnh nhiễm trùng cơ hội nghiêm trọng hoặc biến chứng
• Tiến triển đến AIDS

Bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt là điều quan trọng để bảo vệ sức khỏe của bạn và sự hạnh phúc của những người xung quanh.

Có bao nhiêu loại điều trị HIV có sẵn?

Hiện tại, có hai loại điều trị HIV chính:

1. Thuốc uống (Dạng viên): Đây là lựa chọn được sử dụng phổ biến nhất và được khuyến nghị rộng rãi, đặc biệt là cho những người bắt đầu điều trị lần đầu tiên. Có cả viên đơn thuốc và viên kết hợp, nhiều loại đã được FDA Hoa Kỳ phê duyệt. Các phương pháp điều trị này thuận tiện, hiệu quả và an toàn, tạo thành xương sống của chăm sóc HIV trên toàn cầu.

2. Điều trị tiêm (Tiêm tác dụng kéo dài): *Chưa có sẵn tại Việt Nam.Lựa chọn này phù hợp cho những người đã đạt được ức chế vi-rút (tải lượng vi-rút không phát hiện được) trong ít nhất 3 tháng liên tiếp. Nó cung cấp một lựa chọn thay thế không hàng ngày, với các mũi tiêm được thực hiện mỗi 1 đến 2 tháng, tùy thuộc vào phác đồ. Cách tiếp cận tác dụng kéo dài này là một lựa chọn mới đầy hứa hẹn cho những người thích ít liều hơn và thuốc ít thường xuyên hơn.

Lợi ích của việc uống thuốc HIV theo chỉ định

Uống liệu pháp kháng vi-rút (ART) một cách nhất quán và chính xác theo chỉ định của bác sĩ mang lại lợi ích sức khỏe mạnh mẽ và giúp ngăn chặn sự lây lan của HIV. Đây là cách:

1. Giảm tải lượng vi-rút trong máu

ART giúp giảm lượng HIV trong cơ thể của bạn (được gọi là tải lượng vi-rút). Khi được uống thường xuyên:

• Tải lượng vi-rút của bạn giảm đáng kể, cải thiện sức khỏe tổng thể và tăng cường hệ miễn dịch của bạn.
• Nhiều người đạt được ức chế vi-rút (ít hơn 200 bản sao HIV mỗi mililit máu).
• Trong nhiều trường hợp, vi-rút trở nên không phát hiện được, có nghĩa là các xét nghiệm phòng thí nghiệm tiêu chuẩn không còn có thể phát hiện HIV trong máu.

Nếu tải lượng vi-rút của bạn giảm sau khi bắt đầu điều trị, đó là dấu hiệu cho thấy thuốc đang hoạt động. Để duy trì điều này, bạn phải tiếp tục uống ART một cách nhất quán mà không bỏ qua liều.

Bỏ qua hoặc bỏ qua liều có thể cho phép vi-rút phục hồi nhanh chóng, làm suy yếu hệ miễn dịch của bạn và tăng nguy cơ bệnh tật.

2. Ngăn chặn lây truyền cho người khác

Nếu tải lượng vi-rút của bạn không phát hiện được, bạn không thể truyền HIV qua tiếp xúc tình dục—một khái niệm được gọi là U=U (Không phát hiện = Không lây truyền).

• Tải lượng vi-rút không phát hiện được cũng có thể giảm nguy cơ lây truyền qua dùng chung kim tiêm, mặc dù cần nghiên cứu thêm để xác định mức độ giảm rủi ro chính xác.
• Đối với những người mang thai, uống ART trong suốt thai kỳ và sinh nở, và cho ART cho em bé trong 4–6 tuần sau khi sinh, có thể giảm nguy cơ lây truyền từ mẹ sang con xuống dưới 1%.
• Trong trường hợp cho con bú, có tải lượng vi-rút không phát hiện được có thể làm giảm nguy cơ lây truyền qua sữa mẹ, nhưng nó không loại bỏ hoàn toàn rủi ro. Do đó, cho con bú hiện không được khuyến nghị cho những người sống chung với HIV.

3. Ngăn chặn kháng thuốc

Tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ ART của bạn là chìa khóa để ngăn chặn kháng thuốc:

• Bỏ qua liều hoặc uống thuốc không nhất quán cho phép vi-rút đột biến, điều này có thể làm cho thuốc kém hiệu quả—hoặc thậm chí không hiệu quả.
• Một khi kháng thuốc phát triển, các lựa chọn điều trị trở nên hạn chế, và bạn có thể cần phải uống các phác đồ phức tạp hơn có thể gây ra nhiều tác dụng phụ hơn hoặc có chi phí cao hơn. Tệ hơn nữa, HIV kháng thuốc có thể được truyền cho người khác.

Uống ART chính xác theo chỉ định giúp bạn duy trì sức khỏe, ngăn chặn sự lây lan của HIV và bảo tồn các lựa chọn điều trị của bạn cho tương lai. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc tuân thủ lịch trình thuốc của mình, hãy nói chuyện với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn — có các hệ thống hỗ trợ và giải pháp có sẵn để giúp bạn đi đúng hướng.

Điều trị HIV có tác dụng phụ không?

Một số người có thể gặp tác dụng phụ từ thuốc HIV (ART), nhưng không phải ai cũng vậy. Nhiều người uống ART mà không gặp vấn đề gì. Các tác dụng phụ thường gặp có thể bao gồm:

• Buồn nôn hoặc nôn
• Tiêu chảy
• Khó ngủ
• Khô miệng
• Đau đầu
• Phát ban da hoặc ngứa
• Chóng mặt
• Mệt mỏi hoặc năng lượng thấp

Nếu bạn gặp bất kỳ khó chịu hoặc triệu chứng nào sau khi bắt đầu điều trị, bạn nên thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn ngay lập tức. Bác sĩ của bạn có thể cung cấp thuốc để giảm bớt các triệu chứng hoặc điều chỉnh kế hoạch điều trị của bạn để phù hợp hơn với nhu cầu của bạn.

Điều gì xảy ra nếu điều trị HIV không hoạt động?

Nếu điều trị HIV của bạn không hoạt động như mong đợi—ví dụ, nếu tải lượng vi-rút của bạn không giảm, hoặc bạn gặp tác dụng phụ nghiêm trọng khiến bạn khó tiếp tục—bác sĩ của bạn có thể khuyến nghị thay đổi phác đồ điều trị của bạn.

Điều này hoàn toàn bình thường và không phải là dấu hiệu của thất bại. Cơ thể của mỗi người phản ứng khác nhau với thuốc, và điều chỉnh điều trị của bạn là một phần của việc quản lý sức khỏe lâu dài.

Quan trọng: Không tự ý ngừng uống thuốc. Nếu cần thay đổi, bác sĩ của bạn sẽ giúp hướng dẫn bạn đến một lựa chọn thay thế an toàn và hiệu quả phù hợp hơn với bạn.